ไฟล์ขยะ (Junk) ในมือถือคืออะไร มาจากไหน และควรลบทิ้งหรือไม่?

เม็มเต็ม เครื่องอืด เครื่องค้าง เป็นปัญหาสุดคลาสสิคที่ผู้ใช้สมาร์ทโฟนทุกคนต้องเคยเจอกันมาไม่มากก็น้อย สาเหตุของปัญหาเหล่านี้ก็มีหลายอย่างด้วยกัน หนึ่งในนั้นคือ “ไฟล์ขยะ” ที่สะสมอยู่ในเครื่อง ไฟล์ขยะเหล่านี้มาจากไหน และคืออะไรกันแน่ เรามาหาคำตอบกันในบทความนี้กันเลยครับ

ไฟล์ขยะคืออะไร?

ไฟล์ขยะ คือไฟล์ที่ถูกสร้างขึ้นชั่วคราวเพื่อให้ระบบสามารถทำงานอย่างใดอย่างหนึ่งได้ ไม่ว่าจะเป็นการเปิดแอป, เปิดดูรูป, ท่องเว็บ, เปิดดูไฟล์งาน ตลอดจนการใช้งานอื่นๆ นอกจากนี้ ไฟล์ชั่วคราวยังถูกสร้างขึ้นเพื่อช่วยให้การเรียกใช้แอปในครั้งต่อๆ ไป สะดวก และเร็วขึ้น เช่น ไฟล์วิดีโอบนหน้าเว็บ, รูปภาพตัวอย่าง, รหัสผ่าน, การตั้งค่าของแอป หรือไฟล์ที่บันทึกสถานะของงานที่เราทำค้างเอาไว้ เพื่อให้เราสามารถย้อนกลับไปแก้ไข หรือเรียกกลับคืนมาได้เมื่อแอปค้าง เป็นต้น

ไฟล์ชั่วคราวเหล่านี้จะถูกสร้างขึ้นโดยอัตโนมัติ และไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เพราะมีความจำเป็นสำหรับการทำงานของแอปในทุกๆ ขั้นตอน แต่เมื่องานนั้นๆ จบลง ไฟล์เหล่านี้ก็ไม่มีประโยชน์ และกลายเป็นขยะไปในที่สุด

ทั้งนี้ ไฟล์ขยะไม่ใช่ไวรัส หรือมัลแวร์ มันจึงไม่เป็นอันตรายต่อสมาร์ทโฟนโดยตรง แต่มันจะค่อยๆ เพิ่มจำนวน และกินพื้นที่ในหน่วยความจำมากขึ้นเรื่อยๆ และอาจส่งผลให้ระบบทำงานช้าลงด้วย

สำหรับไฟล์ขยะบนสมาร์ทโฟนมีอยู่หลายประเภทด้วยกัน ได้แก่ :

ไฟล์แคช (cache)
แคช (cache) คือไฟล์ชั่วคราวที่แอปสร้างขึ้นเพื่อบันทึกข้อมูลบางอย่างเอาไว้ เมื่อเปิดแอปครั้งต่อไปก็จะสามารถเรียกข้อมูลเหล่านี้ขึ้นมาได้ทันทีโดยไม่ต้องดาวน์โหลดใหม่ทุกครั้ง เช่น รูปภาพหรือวิดีโอบนหน้าเว็บ, การตั้งค่าแอป, บัญชีที่เราล็อกอินค้างไว้ เป็นต้น

ไฟล์หรือแอปที่ไม่ได้ใช้งาน
เชื่อว่าแทบทุกคนจะต้องมีไฟล์หรือแอปที่ถูกลืมอยู่ในสมาร์ทโฟนอย่างแน่นอน บางคนอาจจะถ่ายรูปเล่นเป็นพันๆ ภาพ หรือดาวน์โหลดภาพตลกๆ มาเก็บไว้ แล้วก็ไม่เคยเปิดดูมันอีกเลย บางคนอาจโหลดแอปมาลองใช้แค่ไม่กี่ครั้งแล้วก็เลิกใช้ หรือบางคนโหลดเกมมาเล่นแล้วเบื่อแต่ก็ไม่ลบ ไฟล์และแอปที่ถูกลืมเหล่านี้กินพื้นที่หน่วยความจำเยอะมากๆ อีกทั้งแอปพลิเคชันยังมีการทำงานเบื้องหลัง ทำให้สมาร์ทโฟนของเราช้าลงอีกด้วย

รูปตัวอย่าง (thumbnails)
thumbnails คือรูปตัวอย่างของไฟล์รูปภาพ และวิดีโอ มีไว้เพื่อให้เราเลือกดูไฟล์ได้สะดวกขึ้น แต่นอกเหนือจากนี้มันก็ไม่ได้มีประโยชน์ใดๆ

ไฟล์ตกค้าง
แม้เราจะลบแอปพลิเคชันออกจากเครื่องไปแล้ว แต่อาจมีไฟล์บางอย่างหลงเหลืออยู่ ไฟล์เหล่านี้ก็ถือว่าเป็นไฟล์ขยะเช่นกัน

ไฟล์ APK
ไฟล์ APK คือไฟล์สำหรับติดตั้งแอปพลิเคชันบน Android ปกติแล้วเมื่อเราดาวน์โหลดแอปมาจาก Play Store ระบบจะลบไฟล์ APK ทิ้งโดยอัตโนมัติหลังจากติดตั้งเสร็จ แต่หากเราติดตั้งผ่านช่องทางอื่น หรือโหลดไฟล์ APK มาติดตั้งเอง ไฟล์ APK จะไม่ถูกลบไปด้วย หากปล่อยไปก็จะเปลืองพื้นที่หน่วยความจำไปเปล่าๆ แถมส่วนใหญ่ยังมีขนาดใหญ่อีกด้วย

ไฟล์ในถังขยะ
สมาร์ทโฟนรุ่นใหม่ๆ เมื่อเราลบรูปภาพหรือไฟล์ มันจะไม่หายไปเสียทีเดียวแต่จะไปอยู่ในถังขยะ เพื่อให้ผู้ใช้มีโอกาสนำไฟล์กลับคืนมาหากเปลี่ยนใจนั่นเอง

เราควรลบไฟล์ขยะหรือไม่?

แม้ไฟล์ขยะจะไม่ได้อันตรายเหมือนไวรัสหรือมัลแวร์ แต่ถ้าปล่อยไว้ก็ไม่ดีเหมือนกัน เพราะนอกจากจะเปลืองพื้นที่หน่วยความจำโดยใช่เหตุแล้ว ยังอาจทำให้เครื่องช้าลงด้วย จึงแนะนำว่าควรล้างไฟล์ขยะในเครื่องบ้างนานๆ ครั้งครับ

วิธีลบไฟล์ขยะ

การลบไฟล์ขยะสามารถทำได้ง่ายๆ ด้วยแอปพลิเคชัน ซึ่งจะค้นหาไฟล์ขยะในเครื่องให้เราโดยอัตโนมัติ และสามารถสั่งลบได้ทันที สำหรับแอปพลิเคชันลบไฟล์ขยะที่ปลอดภัยและใช้งานง่ายคือแอปจัดการโทรศัพท์ตระกูล Manager ต่างๆ ที่มีติดมากับเครื่อง และแอป Files ซึ่งเป็นแอปจัดการไฟล์ที่ Google พัฒนาขึ้นเอง โดยสามารถดาวน์โหลดได้ฟรีด้านล่าง

ดาวน์โหลดแอป Files